تبلیغات
وبلاگ حقوقی آستانه - بازتاب اقدامات تامینی مجانین وصغار در غالب محرومیت از حقوق اجتماعی ؟

آیا اقدامات تامینی مجانین وصغار در غالب محرومیت از حقوق اجتماعی بازتاب می یابد .

آیا اقدامات تامینی مجانین وصغار در غالب محرومیت از حقوق اجتماعی بازتاب می یابد .

اقدامات تامینی و تربیتی یكی از مواردی است كه در ماده 1 قانون مجازات آمده و مخصوص اطفال و مجانین باشد و محرومیت از حقوق اجتماعی نیز نوعی مجازات تبعی است كه بر مجازات اصلی اضافه می شود بدین معنی كه مجازات تكمیلی یاتبعی بارعایت شرایطی و وجود یكسری ازموارد كه در فصل دوم قانون مجازات آمده برای مرتکبین به بعضی از جرائم اعمال میشودکه  علاوه بر مجازات اصلی به مجازات تبعی یا تكمیلی محكوم می نماید كه موارد و مصادیق آن در فصل دوم ماده 23 به بعد ق.م.ا. احصاء شده است . از طرفی در ماده 26 ق.م.ا. مصادیق محرومیت از حقوق اجتماعی احصاءشده و با یك تحلیل و مقایسه ساده در مصادیق محرومیت از حقوق اجتماعی می توان به این نكته پی برد که مصادیق مطرح شده در ماده 26 كه عبارتند از  

الف : داوطلب شدن در انتخابات ریاست جمهوری مجلس خبرگان

ب : عضویت شورای شهر و روستا شورای نگهبان و..

پ : تصدی ریاست قوه قضائیه و...

 مناسب برای مجازات كردن اطفال و مجانین نیستد چون تك تك مصادیق احصاء شده متناسب با سن اطفال یا وضعیت خاص مجانین نیست بی گمان این نكته محرزومشخص است كه هیچ گاه طفل یا مجانین نمی تواند به عنوان سمت ریاست قوه قضائیه یا سر دبیر یا هریك ازمصادیق ماده 26 برگزیده شوند به دلیل وضعیت خاص خود .

از طرفی دیگر محرومیت از حقوق اجتماعی نوعی مجازات می باشد البته نه خود مجازات اصلی كه بر مجرمین كه نوع خاصی از جرائم را انجام می دهند اعمال میشود ، البته كه وجود مجازات اصلی در كنار مجازات تبعی این نكته را روشن میسازد كه طفل یا مجنون تحت هیچ عنوانی مجازات نمی شوند و مجازات اصلی را بر آنها اعمال نمی كنیم چه برسد به مجازات تبعی .  

 

قانون گذاردرقانون مجازات اسلامی انواع مختلف مجازاتهاراذکرکرده ومواردومصادیق هرجرم ومجازات آنرادرفصل بخصوص احصاء کرده به عنوان مثال دربخش دوم ازموادعمومی ودرفصل اول مجازاتهای اصلی راذکرکرده ودرفصل دوم مجازاتهای تبعی وتکمیلی ودرفصل دهم مجازاتهاواقدامات تامینی وتربیتی اطفال ونوجوانان را ذکرنموده است. بابررسی  مواد87تا95قانون مجازات اسلامی به خوبی می توان دریافت که اگرنیازباشدبرطفل مجازاتی اعمال شود همان موارداحصاء شده در مواد 87تا95 می باشد که قانونگذار به تفصیل موارد ومصادیق آنرا ذکرکرده است ودرهیچ یک ازاین موادنامی ازمحرومیت ازحقوق اجتماعی نبرده شده است.ازطرفی  یک اصل وجوددارد که می گوید:اطفال ومجانین فاقدمسئولیت کیفری هستندودرصورت ارتکاب جرم مجازات نمی شوندوفقط درموردآنهااقدامات تامینی وتربیتی اعمال می شودنه کیفردیگر.

  محرومیت ازحقوق اجتماعی درزمره مجازات های تبعی وتکمیلی است که علاوه برمجازات اصلی برای مرتکبین بعضی ازجرائم بامجازات های اصلی مشخص وعلاوه برآنها اعمال می شودوشرط اصلی دراینجاوجودمسولیت کیفری برای محکوم شدن به مجازات اصلی است که درکنارآن مجازات تبعی وتکمیلی اعمال می شود،ازآنجائیکه طفل به دلیل اینکه مسئولیت کیفری نداردومشمول مجازاتهای اصلی نمی شود اعمال محرومیت ازحقوق اجتماعی به عنوان مجازات تبعی وتکمیلی صحیح به نظرنمی رسد.

 بنابراین مجازات اصلی طفل همان اقدامات تامینی وتربیتی موضوع مواد87تا95قانون مجازات اخیرالتصویب می باشدواگرنیازبه مجازاتی ازنوع دیگربودخودقانونگذارتصریح می نمود.[1]

درموردمجانین نیزبایدذکرنمودکه این دسته ازافراداصلا مسئولیت کیفری ندارند(هماننداطفال)که مابخواهیم درموردآنها محرومیت ازحقوق اجتماعی را اعمال نماییم .تصورکنیدکه آیا یک مجنون اصلا شأن وشخصیت او تناسب داردبامواردذکرشده درماده26 ؟آیا طفل یامجنون میتواندمشمول بند های ماده 26 شود؟مثلا سردبیر شودیااینکه عضوشورا باشد؟مسلماٌ جواب منفی است وطفل ومجنون نمی توانندهیچ موقع آن حقوق اجتماعی راکسب کنندمثلاهیچ موقع مجنون نمی تواندبه عنوان سردبیردرحالت عادی انتخاب شودپس محرومیت اوازحقوق اجتماعی برای عدم رسیدن به این منصب نیزدرمواقعی که مرتکب جرمی می شودصحیح نمی باشد.

  قانونگذاردرماده 148و149قانون مجازات بخوبی مجازات افرادنابالغ ومجنون راذکرکرده است که حکایت ازعدم مسئولیت کیفری آنان داردومجازات آنها همان اقدامات تامینی وتربیتی است که درقانون احصاء شده است.



[1] -ماده 140قانون مجازات شرط مسئولیت کیفری را بلوغ وعقل واختیاردرزمان ارتکاب جرم دانسته است.که به استناد همین ماده اطفال ومجانین فاقد مسئولیت کیفری می باشند

 

 

 

 

نویسنده :فرهادمختارپور 5شنبه 27/4/92 ساعت 12:35




طبقه بندی: آیین دادرسی كیفری،